ISSN 2084–1418
Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa

2018, Nr (11), Kulturowa historia wiedzy


Andrzej Karwowski
Andyjskie zapożyczenia leksykalne w językach dorzecza Beni (Amazonia boliwijska) w świetle danych archeologicznych, historycznych i etnograficznych

Słowa kluczowe: języki Tacana, kultury andyjskie, zapożyczenia leksykalne, państwo Inków

Abstrakt:
Dorzecze Beni położone jest w południowo-zachodniej Amazonii, w sensie kulturowym i historycznym na styku dwóch odmiennych światów: cywilizacji andyjskich oraz „barbarzyńskich” kultur amazońskich. Zamieszkują je głównie grupy z rodziny językowej tacana (ale również arawackie Apolista, czy izolowane Chimane i Mosetén), które od wieków pozostawały w kontakcie z Indianami z gór, szczególnie z Quechua i Aymara. Artykuł poświęcony jest śladom językowym (zapożyczeniom głównie w językach tacana) oraz argumentom archeologicznym, historycznym i etnograficznym wskazującym na obecność owych kontaktów w przeszłości. Wiele wskazuje na to, że pochodzenie andyjskie mają istotne kulturowo terminy takie jak mara, „rok”, yanacona, „szaman”, huaca, „miejsce święte”, czy quirica, „papier, książka”. Pierwotne znaczenie części zapożyczonych terminów uległo zmianie, niektóre z nich przyswojono jeszcze w okresie inkaskim, inne dopiero w okresie kolonialnym. Z drugiej strony dowodem na obecność Indian Quechua w regionie przed konkwistą, poza relacjami historycznymi o podbojach Inków w tej części kontynentu, są pozostałości konstrukcji inkaskich i twierdz w Ixiamas u podnóża Andów oraz w Las Piedras, w pobliżu ujścia rzeki Madre de Dios do Beni.

Informacje o autorze:
ANDRZEJ KARWOWSKI - archeolog, badacz niezależny. E-mail: ackarwow@gmail.com. ORCID 0000-0002-3948-5960.

Prace cytowane Rozwiń
Powrót